<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X10n0249"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 249 圆觉经钞辨疑误</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 249 圆觉经钞辨疑误</title> <author>宋 观复撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">10</idno>.<idno type="no">249</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">圆觉经钞辨疑误</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-12-07T13:35:05"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0001a" n="0001a"/> <lb ed="X" n="0001a01"/> <lb ed="X" n="0001a02"/> <lb ed="X" n="0001a03"/> <lb ed="X" n="0001a04"/> <lb ed="X" n="0001a05"/><cb:docNumber>No. 249</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R015" n="0455a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>圆觉钞辨疑误<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a0601" n="0001a0601"/><anchor xml:id="beg0001a0601" n="0001a0601"/>卷<anchor xml:id="end0001a0601"/>上<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0001a07"/> <lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R015" n="0455a02"/><byline cb:type="author">观复撰</byline><byline cb:type="other">愚室志</byline> <lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R015" n="0455a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX10p0001a0901">然此钞多疑误者，以于大疏抄略出时，非圭峰一手， <lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R015" n="0455a04"/>乃弟子辈同抄略之，致与大疏抄前後不相照也。抑 <lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R015" n="0455a05"/>又传写脱略，刊板添改，故齐师自叙云：不削而削，乃 <lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R015" n="0455a06"/>本其本。况有刬去元板，妄加修補者，辗转讹舛，弥失 <lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R015" n="0455a07"/>其源。而讲者不悟，皆谓圭峰本文或见其非，但加粉 <lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R015" n="0455a08"/>饰，致鹄不成，为蛇添足也。今次第引大疏抄对挍，幷 <lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R015" n="0455a09"/>正義辨之。如欲刊板流通者，能依此详而改诸，则圭 <lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R015" n="0455a10"/>峰之心灯分照于无尽矣。</p><p xml:id="pX10p0001a1611" cb:place="inline">绍兴丙寅十月朢，毘陵华 <lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R015" n="0455a11"/>严方文书。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R015" n="0455a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第一卷 辨疑十处</cb:mulu><head>第一卷 十处</head> <lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R015" n="0455a13"/><p xml:id="pX10p0001a1901">文言云下註云此下释乾字，那忽于註云尔耶？又于 <lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R015" n="0455a14"/>此段文便註云释乾字竟，岂有纔标释便结云竟耶？ <lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R015" n="0455a15"/>然古本略钞亦有此注，而齐师失证，此何不削之耶？ <lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R015" n="0455a16"/>况大钞无此註文乾字<note place="inline">云云</note>。评曰：據上云欲显四德， <lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R015" n="0455a17"/>且先显乾道，则从此皆释元者，善之长也。下注莊子 <lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R015" n="0455a18"/>云者，合云莊氏，故次释贞字。下注即云莊氏，而大钞 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0001b" n="0001b"/> <lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R015" n="0455b01"/>幷云莊氏，此是释易之人。若云莊子，即滥莊。又周使 <lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R015" n="0455b02"/>前後不同，前云莊子，後云莊氏，不应尔也。此齐师失 <lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R015" n="0455b03"/>证尔。</p> <lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R015" n="0455b04"/><p xml:id="pX10p0001b0401">荣枯四倒。註云：枯荣之言，是天台所立，文在别译经 <lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R015" n="0455b05"/>文中。然據大钞註云：枯荣之说，检经无文。或大师義 <lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R015" n="0455b06"/>云：或别译别行经本也。若尔，今不应定断云文在别 <lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R015" n="0455b07"/>译经文中，此移钞时率略尔。况淸凉按智者释云：有 <lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R015" n="0455b08"/>枯荣，既表常等，或以義求，或别有據。按僧亮云：树高 <lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R015" n="0455b09"/>五丈许，上合下離，其花甚白，其实如甁，香味具足。今 <lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R015" n="0455b10"/>二树鲜荣，二树枯摩，明法不遍。释曰：然未知所據，理 <lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R015" n="0455b11"/>甚昭彰。评此，则淸凉引智者与僧亮皆有枯荣之言， <lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R015" n="0455b12"/>幷云未知所據。况大钞注意同淸凉，故知不应直断 <lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R015" n="0455b13"/>云别译本也。</p> <lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R015" n="0455b14"/><p xml:id="pX10p0001b1401">专气致柔下註云河上公等，大钞无此注语，但下一 <lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R015" n="0455b15"/>幷註云脚注，皆各是本注等。况上下皆有注，幷是河 <lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R015" n="0455b16"/>上公语，而独于此擧之，却形他上下应非河上公语， <lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R015" n="0455b17"/>此齐师後加，可怪。</p> <lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R015" n="0455b18"/><p xml:id="pX10p0001b1801">心使气曰强下注<note place="inline">云云</note>。若據大钞幷古略钞，皆云：心 <lb ed="X" n="0001b19"/><lb ed="R015" n="0456a01"/>当专一为和柔，而神气实内形柔弱。若使气妄，各有 <lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R015" n="0456a02"/>所为，则和气去于中，而能形体刚强。斯为失之。检河 <lb ed="X" n="0001b21"/><lb ed="R015" n="0456a03"/>上公本注，亦同齐师。何不本其本而妄有改作耶？此 <lb ed="X" n="0001b22"/><lb ed="R015" n="0456a04"/>既改之，乃非本注，遂使下结註云各是注本之语无 <lb ed="X" n="0001b23"/><lb ed="R015" n="0456a05"/>昧也。钞：释缘会而生云：缘有其四<note place="inline">云云</note>，且就因缘解 <lb ed="X" n="0001b24"/><lb ed="R015" n="0456a06"/><note place="inline">云云</note>。评曰：此中元失检对。然四缘中因缘乃是亲因， <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0001c" n="0001c"/> <lb ed="X" n="0001c01"/><lb ed="R015" n="0456a07"/>增上等三缘乃是疏缘，具此四缘乃是众缘生起之 <lb ed="X" n="0001c02"/><lb ed="R015" n="0456a08"/>因缘尔。今既列四，而云且就因缘说者，合说四中因 <lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R015" n="0456a09"/>缘，而释以内、外缘生等義。虽合疏中，而违钞列四缘 <lb ed="X" n="0001c04"/><lb ed="R015" n="0456a10"/>也。如唯识第七云：缘生分别，云何应知？此缘生相，缘 <lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R015" n="0456a11"/>且有四<note place="inline">云云，即四缘也</note>。故淸凉以内缘中爱望于取，有望于 <lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R015" n="0456a12"/>生，即有因缘義<note place="inline">即四中因缘義</note>。以爱增为取，识增为有，故此 <lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R015" n="0456a13"/>因缘要亲辨果体。故唯爱、取、有、生四支说有因缘，馀 <lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R015" n="0456a14"/>八支约馀三缘说尔。故知十二因缘具四缘義，方是 <lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R015" n="0456a15"/>缘生之因缘也。若先列四缘，而云且就因缘说者，以 <lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R015" n="0456a16"/>通、别不分，乃法相之病也。应削去四缘，但云缘会而 <lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R015" n="0456a17"/>生，有内、外等，方可。</p> <lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R015" n="0456a18"/><p xml:id="pX10p0001c1201">疏云：识如幻梦。<note place="inline">大、小疏皆错，以病患之患作幻化之幻。</note>大抄本病患字， <lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R015" n="0456b01"/>而小钞误作幻化字也。此决传写之误。今小钞前後 <lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R015" n="0456b02"/>八个幻字皆错。然後人既刊大钞，亦检对知是病患 <lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R015" n="0456b03"/>字，而于大疏还存幻化字，反令疏、钞不相矛矣。今恐 <lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R015" n="0456b04"/>此字难信，试与辨之。且钞既云唯识亦有此，又云二 <lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R015" n="0456b05"/>喩之中且约梦说，而作梦说竟，即云若约病患之喩 <lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R015" n="0456b06"/>说者<note place="inline">是牒第二患喩释也云云，如钞</note>。既钞疏皆作幻化字，何忽牒病 <lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R015" n="0456b07"/>患之患释耶？却不约幻化说，此又何耶？使疏幻化之 <lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R015" n="0456b08"/>幻，今释以病患之患，则病患字却无来力。思之。然恐 <lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R015" n="0456b09"/>疑者救云：何妨疏是幻化字？乃钞中约破唯识家，故 <lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R015" n="0456b10"/>以患字说也。此大不然。文元唯识，如钞引者是。况大 <lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R015" n="0456b11"/>钞第十二云：明引彼论患字，亦约彼宗義廣释。而大 <lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R015" n="0456b12"/>疏第三还作幻化，而作病患字，此亦疏误也。故今钞 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0002a" n="0002a"/> <lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R015" n="0456b13"/>未辨所用文字，乃云一切唯识，识如患梦者，成唯识 <lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R015" n="0456b14"/>论文。<note place="inline">今抄亦误作幻化字。</note>既唯识正作病患字，乃云今用彼文， <lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R015" n="0456b15"/>明知疏抄须作病患字，定无疑也。<note place="inline">第十二、钞：约患损眼根，见靑、黄等，或 <lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R015" n="0456b16"/>见种种若人若物。原人论亦用彼文，乃云：重病心昏，见异色人、物。今抄约热翳故，见空花等，但以患字義，随说 <lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R015" n="0456b17"/>皆得。</note>钞：于中正当泯绝，无寄观矣。检古本与齐师元刊 <lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R015" n="0456b18"/>本，幷大疏皆同。而後人见次亦云：彼亦云等是会色 <lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R015" n="0457a01"/>归空观文，不晓钞意，辄以自意将板刬去泯绝无寄 <lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R015" n="0457a02"/>四字，改为会色归空。不省自迷，敢此大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>瞻，辄便改板， <lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R015" n="0457a03"/>可怪！今为释之。抄云：于中正当泯绝，无寄观矣。此句 <lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R015" n="0457a04"/>指示正意也。彼亦云：下句非释成正当之義，谓会色 <lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R015" n="0457a05"/>归空观中俱空无色而矣。今此亦绝于空，故擧彼为 <lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R015" n="0457a06"/>所拣，乃成正当泯绝无寄耳。然大抄引此会色归空 <lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R015" n="0457a07"/>之文，元证会妄显真，同以理夺事门。至後录成略钞， <lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R015" n="0457a08"/>方移为文，反显正当泯绝无寄之義尔。</p> <lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R015" n="0457a09"/><p xml:id="pX10p0002a1501">又大集下，乃至故名海印菩萨亦尔，是名菩萨海印 <lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R015" n="0457a10"/>三昧，与古本略钞幷大钞皆尔。此正大集经文，而齐 <lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R015" n="0457a11"/>师但见出现，合云菩提普印诸心行，是故正觉名无 <lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R015" n="0457a12"/>量，辄便改为菩提。况贤首品疏亦引甚明，而希师既 <lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R015" n="0457a13"/>与挍证，此细事何得同迷？科云方之海印，越彼大虚 <lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R015" n="0457a14"/>为喩者，其实上句约喩喩法，下句以法拣显，而皆科 <lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R015" n="0457a15"/>云喩，何耶？</p></cb:div> <lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R015" n="0457a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第二卷 辨疑十三处</cb:mulu><head>第二卷 十三处</head> <lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R015" n="0457a17"/><p xml:id="pX10p0002a2301">钞云：思惟行<note place="inline">能说为智</note>缘<note place="inline">所化之機</note>行故<note place="inline">云云</note>。大钞亦如此。 <lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R015" n="0457a18"/>评曰：此是论文思惟行因缘行故。淸凉释云：因者，能 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0002b" n="0002b"/> <lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R015" n="0457b01"/>说之智；缘者，所化之機。欲将所得妙法以逗物機，故 <lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R015" n="0457b02"/>云思惟行行。據此，合移行字在因字上，但于行字下 <lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R015" n="0457b03"/>註云能说之智，缘字下註云所化之機，正用淸凉之 <lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R015" n="0457b04"/>文也。或可但移所化之機四字注在缘行字下，则因 <lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R015" n="0457b05"/>行、缘行也，亦是论意。此但注不著所在，亦传写之误 <lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R015" n="0457b06"/>也。钞：释空、有迭彰，标云：或先，或後，同时，递互，相对等 <lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R015" n="0457b07"/>释中，约第一时教心、境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002002" n="0002002"/>但有；第二时心、境俱空，註云： <lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R015" n="0457b08"/>上二先後递互；第三时境空心有，註云：同时递互。今 <lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R015" n="0457b09"/>详递互者，必须空先有後，有先空後；或同时境空心 <lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R015" n="0457b10"/>有，境有心空，方于前後同时上有递互之義。然第一 <lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R015" n="0457b11"/>时只有是心、境有，第二时只是心、境空。此但有先空 <lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R015" n="0457b12"/>後，即非递互之義。又第三时境空心有，则一空一有， <lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R015" n="0457b13"/>同时亦无递互義。想见二处注辞，必是後人妄加，非 <lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R015" n="0457b14"/>圭山木意，削之为妙。原钞标意，只是十对中通说空、 <lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R015" n="0457b15"/>有，先後同时递互。故钞结云：上来总有十对空、有，皆 <lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R015" n="0457b16"/>约法约时，遽互阴显，故云迭彰心通法遍。注中古本 <lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R015" n="0457b17"/>钞幷大钞皆云：心通義即含法通，法遍義即不含心 <lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R015" n="0457b18"/>遍。而齐、希二师不晓抄文，却但观疏云心通法遍，意 <lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R015" n="0458a01"/>谓由心含法遍，故但云心通法遍知，而不及云法遍 <lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R015" n="0458a02"/>心通者，由法遍不含心通故也。幾许误哉！不知此由 <lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R015" n="0458a03"/>钞所引证。此四字引圆觉心净，故身、界等淸净，皆是 <lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R015" n="0458a04"/>心通。于中身、界等净，即是所含法通義也。</p> <lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R015" n="0458a05"/><p xml:id="pX10p0002b2301">後引觉性圆无际，故根、尘等皆遍法界，是法遍也。文 <lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R015" n="0458a06"/>中亦由觉圆无际，故根、尘遍满，故云法遍，不含心遍， <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0002c" n="0002c"/> <lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R015" n="0458a07"/>故注中出。所以云心即觉心，无可遍等也。思之可见。 <lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R015" n="0458a08"/>钞引经云善男子！虚空如是平等不动下，至注<note place="inline">云云</note> <lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R015" n="0458a09"/>八万四千证成法遍，大钞元无此文，但从善男子！觉 <lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R015" n="0458a10"/>性遍满下引尔。今详此文，退非前心通，进非後法遍， <lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R015" n="0458a11"/>故大钞不引。而齐师添此，何耶？当依大钞为正。<note place="inline">此文亦可 <lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R015" n="0458a12"/>削之矣。</note></p> <lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R015" n="0458a13"/><p xml:id="pX10p0002c0701">钞：鞭挞者，古本略钞云鞭捶，大钞云不劳打著，齐师 <lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R015" n="0458a14"/>何改捶为耶？</p> <lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R015" n="0458a15"/><p xml:id="pX10p0002c0901">钞引略例，言生于象下註云：言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002003" n="0002003"/>後象生。于意下註云： <lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R015" n="0458a16"/>象<anchor xml:id="note_star_1" n="0002003" type="star"/>後意生。齐师何特此疏谬耶？古略钞、大钞皆註云： <lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R015" n="0458a17"/>言从象生。于意多少分明。</p> <lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R015" n="0458a18"/><p xml:id="pX10p0002c1201">钞：此義如前本起因中所释者，检前钞，不见释意。然 <lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R015" n="0458b01"/>前钞但释本起最初之心，便指下疏，却是下疏中云 <lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R015" n="0458b02"/>夫求果者必观于因因若不真果还是妄如造真金 <lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R015" n="0458b03"/><persName>佛</persName>像等，正当此中所指也。今指前钞，然虽同卷，亦失 <lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R015" n="0458b04"/>检对，此亦大钞元误尔。</p> <lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R015" n="0458b05"/><p xml:id="pX10p0002c1701">钞语出道经也。下虽具引讲时，但标初两句即得。原 <lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R015" n="0458b06"/>此注是修略钞时，下意在不妨廣略之钞全章讲时， <lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R015" n="0458b07"/>不必用後之尔。虽加此注，然却当时于此钞中却略 <lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R015" n="0458b08"/>出後文，只存两句，此一期失照。若存此注，应同大钞 <lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R015" n="0458b09"/>加後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002004" n="0002004"/>改文。若只存两句，经无用。</p> <lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R015" n="0458b10"/><p xml:id="pX10p0002c2201">钞：引涅槃義决中，大钞云：夫生必灭，灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0002c2201" n="0002c2201"/><anchor xml:id="beg0002c2201" n="0002c2201"/>已<anchor xml:id="end0002c2201"/>更生，灭灭 <lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R015" n="0458b11"/>无生，灭生无灭，无灭无生，即齐灭乐等。今抄脱于灭 <lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R015" n="0458b12"/>灭无生一句，便令義不稳畅。谓此标释注下二句：初 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0003a" n="0003a"/> <lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R015" n="0458b13"/>二句释生、灭二字；次二句正释灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a0101" n="0003a0101"/><anchor xml:id="beg0003a0101" n="0003a0101"/>已<anchor xml:id="end0003a0101"/>二字，即灭双上 <lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R015" n="0458b14"/>生、灭也；後二句结归齐灭为乐，不应双释灭于生、灭， <lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R015" n="0458b15"/>但云灭生无灭也。故知如大钞加灭灭无生，義方稳 <lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R015" n="0458b16"/>畅。此中脱耳。</p> <lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R015" n="0458b17"/><p xml:id="pX10p0003a0501">钞：引智论云：假使顶戴经尘劫四句偈，據花严、大疏 <lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R015" n="0458b18"/>幷演義，皆谓经说。然指何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003001" n="0003001"/>径？演義但谓引他经。今云 <lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R015" n="0459a01"/>智论，故两疑之。演義更有一偈云：唯有传持正法藏 <lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R015" n="0459a02"/>宣扬教理施群生修习一念契真如即是真报<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R015" n="0459a03"/>者。</p> <lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R015" n="0459a04"/><p xml:id="pX10p0003a1001">钞：释纶贯云：<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003002" n="0003002"/>今讲者克意记持经文，将释于此疏。今 <lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R015" n="0459a05"/>谓应是记持疏文，将释于此经，岂有记持经释疏文 <lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R015" n="0459a06"/>理耶？必传写之误。</p> <lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R015" n="0459a07"/><p xml:id="pX10p0003a1301">前释教逢斯典处抄云：长庆元年正月，又退居终南 <lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R015" n="0459a08"/>山草堂寺，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003003" n="0003003"/>绝绝迹息缘，养性练智。至二年春，遂取先 <lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R015" n="0459a09"/>所制科文及两卷纂要<note place="inline">云云</note>，率愚为疏。至三年夏中， <lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R015" n="0459a10"/>方遂功毕。馀如下说。至下释方为疏解，乃云：至长庆 <lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R015" n="0459a11"/>二年，于<name role="" type="person">草堂寺</name>再修为疏。至三年秋冬，方得终毕。及 <lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R015" n="0459a12"/>此明且造诸疏为此疏之资。中释纶贯花严，乃云：长 <lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R015" n="0459a13"/>庆二年，于南山豐德寺纶贯等。又长庆三年夏，于豐 <lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R015" n="0459a14"/>德寺因听四分律，次採集律文、疏文，勒成三卷等。评 <lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R015" n="0459a15"/>曰：據前云：长庆元年，在<name role="" type="person">草堂寺</name>屛迹。二年初作疏，三 <lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R015" n="0459a16"/>年夏中毕功。又此却云：长庆二年，于豐德寺纶贯华 <lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R015" n="0459a17"/>严。三年夏，于豐德寺因听故，提挈毘尼。此则一违。且 <lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R015" n="0459a18"/>造诸疏为此疏之资，应在前造诸疏，今亦同时。二、既 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0003b" n="0003b"/> <lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R015" n="0459b01"/>云三年夏中造疏毕功，亦云秋冬毕功，则知此时正 <lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R015" n="0459b02"/>在<name role="" type="person">草堂寺</name>度夏。岂有身在<name role="" type="person">草堂寺</name>造疏，同时又在豐 <lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R015" n="0459b03"/>德寺听四分，故作提挈等耶？况二年、三年皆在豐德 <lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R015" n="0459b04"/>寺为造疏之资，又二年、三年皆在<name role="" type="person">草堂寺</name>正造疏，不 <lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R015" n="0459b05"/>审何得自叙年月及所居处，如是相违耶？此不可和 <lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R015" n="0459b06"/>会者，但疑之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b0601" n="0003b0601"/><anchor xml:id="beg0003b0601" n="0003b0601"/>已<anchor xml:id="end0003b0601"/>。疏：以传强学。钞云：<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b0602" n="0003b0602"/><anchor xml:id="beg0003b0602" n="0003b0602"/>已<anchor xml:id="end0003b0602"/>传强学。以、<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b0603" n="0003b0603"/><anchor xml:id="beg0003b0603" n="0003b0603"/>已<anchor xml:id="end0003b0603"/> <lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R015" n="0459b07"/>二字皆通。若據钞次云：疏成<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b0701" n="0003b0701"/><anchor xml:id="beg0003b0701" n="0003b0701"/>已<anchor xml:id="end0003b0701"/>经三年，习学约其百 <lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R015" n="0459b08"/>等。则结前云：勒成三卷，文<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b0801" n="0003b0801"/><anchor xml:id="beg0003b0801" n="0003b0801"/>已<anchor xml:id="end0003b0801"/>传于强学。故今略之，直 <lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R015" n="0459b09"/>注释经尔。则<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b0901" n="0003b0901"/><anchor xml:id="beg0003b0901" n="0003b0901"/>已<anchor xml:id="end0003b0901"/>字为正。然若用以字，谓用传强学，则 <lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R015" n="0459b10"/>略注经经也。然观钞解，正用<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b1001" n="0003b1001"/><anchor xml:id="beg0003b1001" n="0003b1001"/>已<anchor xml:id="end0003b1001"/>字，详之。</p> <lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R015" n="0459b11"/><p xml:id="pX10p0003b1101">钞：释易简云：既合天道而化物，则易简也。今详天字 <lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R015" n="0459b12"/>应是大字，传写之误尔。何则？以上引繫词则易简配 <lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R015" n="0459b13"/>天地，故释韩註云天地之道等。既释易简，不应只云 <lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R015" n="0459b14"/>天道。又次引证，皆云大道。故知必误写尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R015" n="0459b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第三卷 辨疑十处</cb:mulu><head>第三卷 十处</head> <lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R015" n="0459b16"/><p xml:id="pX10p0003b1601">钞虽能诠异属终教宗，检大钞古略抄皆云终属教 <lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R015" n="0459b17"/>宗，唯齐师刊本改为属终教宗，则義味殊矣。</p> <lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R015" n="0459b18"/><p xml:id="pX10p0003b1801">钞：若约前说酬因是因等，此前字合是次字，或下字、 <lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R015" n="0460a01"/>後字，不应云前以此方总叙因、缘字。次下约通、别，于 <lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R015" n="0460a02"/>中通方曰酬因等也。</p> <lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R015" n="0460a03"/><p xml:id="pX10p0003b2101">钞：又花严疏抄引智论说方廣道人等，據花严疏，说 <lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R015" n="0460a04"/>内、外道有三：第一、即附<persName>佛</persName>法。外道起自犊子部，方廣 <lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R015" n="0460a05"/>自是聪明，读<persName>佛</persName>经书，而生一见。附<persName>佛</persName>法起，故得此名。 <lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R015" n="0460a06"/><note place="inline">此总标二家。</note>疏释方廣，正云：又方廣道人自以聪明，读<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0003c" n="0003c"/> <lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R015" n="0460a07"/>十喩，自作義云：不生不灭，如幻如化，空幻为宗。龙树 <lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R015" n="0460a08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0003004" n="0003004"/>片言：此非<persName>佛</persName>法，方廣所作，亦邪人法也。而演義不解。 <lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R015" n="0460a09"/>评曰：據此，今钞合但云花严疏引，不应更下钞字，以 <lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R015" n="0460a10"/>演義幷不释故。大钞云：故须拣所闻之法，能信之心， <lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R015" n="0460a11"/>不得杂熏等。今略钞脱能信之心一句，以次前云要 <lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R015" n="0460a12"/>须夙世闻、信所熏，今再闻，方释，故此双拣闻、信，不得 <lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R015" n="0460a13"/>杂熏尔。若但拣所闻之法熏心，乃闻熏，方能生信；须 <lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R015" n="0460a14"/>兼熏信，方得解故。以此正释解故也。思之！故知添入 <lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R015" n="0460a15"/>能信之心，義方备故。大钞云：应成四句，谓有缘无种 <lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R015" n="0460a16"/>等。于人有缘，则易信；于法有种，则解。亦通易信，而略 <lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R015" n="0460a17"/>钞脱亦通易信一句，以无此一句，大妨義味。如作四 <lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R015" n="0460a18"/>句：一、有缘无种，则于人易信，于法难解；二、有种无缘， <lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R015" n="0460b01"/>则于法易解，于人难信。岂有人所闻法都不生信，于 <lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R015" n="0460b02"/>法难解耶？以不信人说，则疑之；疑，则不解。故知须云 <lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R015" n="0460b03"/>亦通易信。谓虽于人无缘，不信于人，而闻说法，故自 <lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R015" n="0460b04"/>信于法，而生解也。第三句双具信、解。第四句无种无 <lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R015" n="0460b05"/>缘，故难信、解也。</p> <lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R015" n="0460b06"/><p xml:id="pX10p0003c1801">钞：总、别修多罗中註云：然此别相亦名直说。成实论 <lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R015" n="0460b07"/>中直说语<note place="inline">此合云言字</note>，亦名法本，谓经为论本，初为後本， <lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R015" n="0460b08"/>略为廣本也。评曰：修多罗有二相、三相，今用二相，故 <lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R015" n="0460b09"/>合略相，但有总、别二相也。然據别名有四，谓圣教直 <lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R015" n="0460b10"/>说法本幷经，实则此四皆通总、别等。然淸凉亦许三 <lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R015" n="0460b11"/>相中略相亦顺成实直说语言，总相而说名直说，一 <lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R015" n="0460b12"/>一语言多義分别，名非直说。故今注中取此，以别相 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0004a" n="0004a"/> <lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R015" n="0460b13"/><note place="inline">略合在中</note>亦名直说等。其法本既远公以五義释，谓教为 <lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R015" n="0460b14"/>理本，经为论本，总为别本，馀二同注，则法本具此五， <lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R015" n="0460b15"/>故通三相、二相也。而註谓亦名法本者，既上云然此 <lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R015" n="0460b16"/>别相亦名直说，今又云亦名法本，乃成别相异名。然 <lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R015" n="0460b17"/>观注意，但取一分别義，故除去五中二本，以总为别 <lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R015" n="0460b18"/>本，唯是总相；教为理本，通总、别故。據此，亦合除去经 <lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R015" n="0461a01"/>为论本一句，但取下二本为别相，義方稳畅。然对大 <lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R015" n="0461a02"/>钞约三相、二相说，全用淸凉，独此取法本中一分说， <lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R015" n="0461a03"/>文又滥涉亮实，後人改作，决非圭山本意。今谓应除 <lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R015" n="0461a04"/>去亦名法本下十八字，不然，但除经为论本一句，但 <lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R015" n="0461a05"/>合下二本为别相，于是方阴畅也。</p> <lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R015" n="0461a06"/><p xml:id="pX10p0004a1201">疏：科第三云权实对辨，後结云权实对辨竟。大疏亦 <lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R015" n="0461a07"/>同。评曰：據此科中所述，初明开、合，次开中明五教，後 <lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R015" n="0461a08"/>明判、摄。而但科云权实对辨者，上科于始、终二教三 <lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R015" n="0461a09"/>宗对辨，此以别为总。如淸凉此科云：藏教所摄，先明 <lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R015" n="0461a10"/>藏摄，次明教摄。然教有二：一、通相十二分教，二、别明 <lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R015" n="0461a11"/>诸师。于中取贤首第五圆教摄此大经，故明教摄。今 <lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R015" n="0461a12"/>分出第二科，名教乘分摄对淸凉，此正别明教摄。故 <lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R015" n="0461a13"/>淸凉亦于始、终二教对辨权、实，但不名空宗尔。设大 <lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R015" n="0461a14"/>疏廣于西域对辨，然亦分三教中一義尔。科云约教 <lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R015" n="0461a15"/>所摄，则不妨于中对辨权、实，意在实教摄此经宗尔。 <lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R015" n="0461a16"/>钞：或云：无彼真、常，故名为无常。此多一真字，此中全 <lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R015" n="0461a17"/>写演義钞尔。古本略钞亦无此真字。此是後人于齐 <lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R015" n="0461a18"/>师板上刬开，添入真字，刬痕宛然。每行二十一字，此 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0004b" n="0004b"/> <lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R015" n="0461b01"/>行多一字。然古二解，如会解引第五释。</p> <lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R015" n="0461b02"/><p xml:id="pX10p0004b0201">抄叙南中，注于三时、五时中云：一、小乘有教，二、大乘 <lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R015" n="0461b03"/>空教，三、不空不有中道教。五时中註云：加第四时法 <lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R015" n="0461b04"/>华同归教，第五时涅槃常住教。评曰：既标齐、梁、晋、宋 <lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R015" n="0461b05"/>之间，南中诸师同判三教：初、顿，二、渐，三、不定。于渐中 <lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R015" n="0461b06"/>分此三时、五时。據南中有二、五时，刘虬初云：人、天，二、 <lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R015" n="0461b07"/>有，三、空，四、同归，五、常住。又观师初有，二、空，三、抑扬，四、 <lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R015" n="0461b08"/>五同前。若约三时，岌法师初有，次、空，第三、常住。虽淸 <lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R015" n="0461b09"/>凉谓大同奘师所立，幷真谛三轮，然以常住为第三， <lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R015" n="0461b10"/>故云大同。亦非约有、空、中道为次，然中道正奘师所 <lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R015" n="0461b11"/>立。又 唐时今指南中，不应直指。若前後泛说三时、 <lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R015" n="0461b12"/>五时，不妨作此说尔。此中叙南中，便以奘师三铭之， <lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R015" n="0461b13"/>似<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004001" n="0004001"/>手小滥。</p> <lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R015" n="0461b14"/><p xml:id="pX10p0004b1401">钞：总标云：法花、楞伽、涅槃，皆唯一性也。误作为字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R015" n="0461b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第四卷 辨疑六处</cb:mulu><head>第四卷 六处</head> <lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R015" n="0461b16"/><p xml:id="pX10p0004b1601">抄假名及中道，但约空说。下註云：如前不分教，五教 <lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R015" n="0461b17"/>中所辨。评曰：即前约中论四宗人解之不同处也。前 <lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R015" n="0461b18"/>钞云如大钞中说，此亦失对。</p> <lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R015" n="0462a01"/><p xml:id="pX10p0004b1901">抄瞥起亦非真知下，此小钞幷大钞皆脱一句。故彼 <lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R015" n="0462a02"/>疏云：瞥起亦非真知，故非心境界。今抄亦入此句下， <lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R015" n="0462a03"/>注之可也。以释此四句皆结就经文，何独此句不结 <lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R015" n="0462a04"/>入经？乃写时脱也。问：如次云：心体離念、无念，非有念 <lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R015" n="0462a05"/>可離、可无。问：明疏元不云无念幷可離，此四句是今 <lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R015" n="0462a06"/>抄主加之。此既如之，何妨前是略之，乃是脱耶？答：所 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0004c" n="0004c"/> <lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R015" n="0462a07"/>以。问：明疏但云心体離念，即有非念可念者，彼钞自 <lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R015" n="0462a08"/>云：以起信心体離念会南、北二宗，以北宗宗于離念， <lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R015" n="0462a09"/>南宗宗于无念。而南宗破北云：離念，则有念可離；无 <lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R015" n="0462a10"/>念，则本自无之。離念如拂镜，无念如本净。故今会之。 <lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R015" n="0462a11"/>约起信，既云心体離念，亦本自離，非有念可離，亦同 <lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R015" n="0462a12"/>无念可无，即性净也。今钞主加四字者，欲人易知南、 <lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R015" n="0462a13"/>北義，以演義文影略故也。</p> <lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R015" n="0462a14"/><p xml:id="pX10p0004c0801">由是前结释定，不可略知是脱也。况大钞不加四字， <lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R015" n="0462a15"/>亦前一句，理无疑也。</p> <lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R015" n="0462a16"/><p xml:id="pX10p0004c1001">抄引问明。疏註云：此下粗书是彼疏，注书是彼抄。</p> <lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R015" n="0462a17"/><p xml:id="pX10p0004c1101">今评疏抄皆有加句，疏如上辨抄。从又前唯<persName>佛</persName>果权 <lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R015" n="0462a18"/>实下，幷非演義，文更详。又从然上两褈下，方是圭山 <lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R015" n="0462b01"/>评语。若尔，应演義元脱第二重<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004002" n="0004002"/>科拣，既注中一半不 <lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R015" n="0462b02"/>是演義，何注书是彼抄耶？後人如下对看，岂不误他 <lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R015" n="0462b03"/>耶？</p> <lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R015" n="0462b04"/><p xml:id="pX10p0004c1601">疏：破相宗对性宗中<persName>佛</persName>德空有，约性宗身、智、通、光，一 <lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R015" n="0462b05"/>一无尽等，抄释以十身等。评曰：此是圆、别教中義。既 <lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R015" n="0462b06"/>于此中明之，何用第五圆教耶？今原此文，似失挍勘。 <lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R015" n="0462b07"/>以此文元于大疏具之，又顿序亦具，而大疏约西域 <lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R015" n="0462b08"/>二师、三时教三宗料拣不妨，以性宗通一切了義经 <lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R015" n="0462b09"/>用之无妨。禅源都序亦立三教于第三，显示真心，即 <lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R015" n="0462b10"/>性教亦摄一切了義经，幷得通用。今此略疏乃于五 <lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R015" n="0462b11"/>教中前始、终对辨三宗。性宗虽通终、顿，然依终教对 <lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R015" n="0462b12"/>破，故前抄云：除圆、顿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004003" n="0004003"/>称教外，自有三宗。今于终教便 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0005a" n="0005a"/> <lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R015" n="0462b13"/>引十身、十智、无尽等義，岂失挍勘耶？止可但约常、乐 <lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R015" n="0462b14"/>等四德，幷起信、具性、实有，自可拣显也。</p> <lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R015" n="0462b15"/><p xml:id="pX10p0005a0301">教所被機中，大疏元约信解、修证，分二：于信解中，初 <lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R015" n="0462b16"/>拣乐著名、相等五，次收離之是器；于修证中，初拣著 <lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R015" n="0462b17"/>我、人等四相，次收離作、止等四病是器。又普收毕，复 <lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R015" n="0462b18"/>以五性、三聚收機<note place="inline">云云如彼</note>。今略疏删去第二、修证一科 <lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R015" n="0463a01"/>幷五性、三聚之義，唯存信解幷普收深、浅之義。评曰： <lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R015" n="0463a02"/>據此略疏，抄亦似少琢磨。何者？既抄释自恃天真，约 <lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R015" n="0463a03"/>于任病，其作、止、灭三病亦非其器，何独不言？又约益 <lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R015" n="0463a04"/>浅、深中，约悟入，即当機三根修、证兼为，则是信解；于 <lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R015" n="0463a05"/>熏闻中，约五性中无性凡、外阐提。又注中缺于引为、 <lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R015" n="0463a06"/>权为。若以前滞行位者，即是引位中权乘，亦不收二 <lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R015" n="0463a07"/>乘。虽引出现，云：二处不作生长利益，然不厌捨。此是 <lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R015" n="0463a08"/>淸凉元双证权为、远为。既正明唯约无性凡、外，亦不 <lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R015" n="0463a09"/>约二乘熏闻。引证，则双证；正用，则独然。下释修罗蚊 <lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R015" n="0463a10"/>虻饮海，乃至喩菩萨、二乘受持。此亦经自收于二乘， <lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R015" n="0463a11"/>反小是器。據今略疏，钞则三病不拣，二乘不收，岂非 <lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R015" n="0463a12"/>似少琢磨耶？若大疏抄总反四病皆收五性，義则无 <lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R015" n="0463a13"/>遗。此可疑处。若云于普收中皆收，故收二乘者，何不 <lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R015" n="0463a14"/>拣三病耶？智者详之。</p> <lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R015" n="0463a15"/><p xml:id="pX10p0005a2101">钞：宗中圆融具德，约天亲造十地论等，旧谓大疏幷 <lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R015" n="0463a16"/>起信本无。又前四宗皆约宗论，今约释论，乃後人添 <lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R015" n="0463a17"/>入。今检古木略抄，元有此文，但取立六相圆融義，应 <lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R015" n="0463a18"/>修略抄添入尔。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0005b" n="0005b"/> <lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R015" n="0463b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第五卷 辨疑二十三处</cb:mulu><head>第五卷 二十三处</head> <lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R015" n="0463b02"/><p xml:id="pX10p0005b0201">生公疏云等，據大钞乃生公序，故次所以称常，即云 <lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R015" n="0463b03"/>常必灭累，复曰般泥洹也，必是序尔。</p> <lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R015" n="0463b04"/><p xml:id="pX10p0005b0401">抄：四字一字，对中引证，唯觉字是法。于中云：依幻说 <lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R015" n="0463b05"/>觉，亦名为幻。若说有觉，犹未離幻；说无觉者，亦复如 <lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R015" n="0463b06"/>是。评曰：若前後所觉字，正是法体；若如此之觉字，乃 <lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R015" n="0463b07"/>约同幻之觉。此是所拂之觉，幻乃同幻之觉，非是所 <lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R015" n="0463b08"/>目法体。此一期引之，宜加思忖。</p> <lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R015" n="0463b09"/><p xml:id="pX10p0005b0901">抄：释了義中约权、实判，皆如玄谈权、实对辨中廣说。 <lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R015" n="0463b10"/>註云：正在西域两种三时教中及性、相十别中。评曰： <lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R015" n="0463b11"/>此亦失检对。然大疏廣叙二、三时，而性、相十别对辨 <lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R015" n="0463b12"/>权、实，皆在西域二、三时中叙，故大钞作此指前。今略 <lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R015" n="0463b13"/>疏既削之，又移十别在始、终二教中辨，岂得亦同大 <lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R015" n="0463b14"/>疏抄如是指耶？只合註云：正在前性、相十别中。</p> <lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R015" n="0463b15"/><p xml:id="pX10p0005b1501">钞：天竺国有五印度、四方及中。评曰：此云印度，未详， <lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R015" n="0463b16"/>致此重繁。以天竺、印度皆梵音楚夏，如次引释。此合 <lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R015" n="0463b17"/>云西域有五印度可也。</p> <lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R015" n="0463b18"/><p xml:id="pX10p0005b1801">钞：印度、<name role="" type="person">罽宾</name>，皆未详唐语，而大疏疑。释教录云：<name role="" type="person">罽宾</name>， <lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R015" n="0464a01"/>海藏疏云：羯湿弥罗。故疏云：素承此人，<note place="inline">谓诠师也。</note>学廣而 <lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R015" n="0464a02"/>道高，不合孟浪。<note place="inline">此意由孟浪，故云羯湿弥罗。</note>应国名无别，但梵音 <lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R015" n="0464a03"/>之殊，待更根寻。续学记载评曰：观今抄云未详，故疏 <lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R015" n="0464a04"/>疑于国名或同或异。然花严菩萨住处亦云：迦葉弥 <lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R015" n="0464a05"/>罗国有一住处，名曰次第，从昔以来，诸大菩萨于中 <lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R015" n="0464a06"/>止住。大疏云：迦葉弥罗，晋译为<name role="" type="person">罽宾</name>，此翻阿谁入，即 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0005c" n="0005c"/> <lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R015" n="0464a07"/>末田乞地之所。廣如西域第三演義引。彼云：北印度 <lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R015" n="0464a08"/>境末田乞地，即罗汉名也。<name role="" type="person">迦湿弥罗</name>国，周七十馀里。 <lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R015" n="0464a09"/><note place="inline">云云，具如五十一演義说。</note>然梵语少异。唐经云迦葉，西域记云迦 <lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R015" n="0464a10"/>湿，今疏云羯湿，此轻重不同耳。下二字皆云弥罗。以 <lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R015" n="0464a11"/>此验之，晋旧译云<name role="" type="person">罽宾</name>，唐译云迦葉弥罗，则知诠师 <lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R015" n="0464a12"/>正与开元释教录同也。然疏主宗于花严，前後皆录 <lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R015" n="0464a13"/>彼疏。抄中忽忘，故云未详，更待根寻也。又云印度未 <lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R015" n="0464a14"/>详者，據开元录云：贤豆本音因陀罗婆陀，此云主，谓 <lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R015" n="0464a15"/>天帝释所护故也。贤豆之音，彼国之讹略耳。<name role="" type="person">身毒</name>、天 <lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R015" n="0464a16"/>竺，此云方之讹略称也。<note place="inline">故汉书铭西域谓<name role="" type="person">身毒</name>国，即天竺也。</note>而彼国人 <lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R015" n="0464a17"/>总言贤豆而<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1101" n="0005c1101"/><anchor xml:id="beg0005c1101" n="0005c1101"/>已<anchor xml:id="end0005c1101"/>，约云以为五方。<note place="inline">南、西、北、东、中也。</note>唐西域记云： <lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R015" n="0464a18"/>正音印度者，唐翻为月，月有多名，斯其一称也。言诸 <lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R015" n="0464b01"/>群生轮迴不息，无明长夜，莫有司辰，其犹白日既阴， <lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R015" n="0464b02"/>宵烛亏继，虽有星光之照，岂如朗月之月？苟缘斯欲， <lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R015" n="0464b03"/>因而譬月，良以其土圣贤继轨，导凡御物，如月照临。 <lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R015" n="0464b04"/>由是義故，谓之印度。<note place="inline">上皆释教录文。</note>一切音義亦同此说。评 <lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R015" n="0464b05"/>曰：今疏既引开元释教录证，译人何不见此文耶？故 <lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R015" n="0464b06"/>今補此二文，後刊抄者宜用添入抄议龙集中。今谓 <lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R015" n="0464b07"/>既知其非，何须引彼？而长寿去高宗飞龙四十馀年， <lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R015" n="0464b08"/>正当则天之朝，定知其非，何必云然？今亦未委，待更 <lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R015" n="0464b09"/>寻检耶？以皆是唐时年代，自非难寻检者。</p> <lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R015" n="0464b10"/><p xml:id="pX10p0005c2201">疏释我闻之義，即文殊及阿难海五蕴假者，评曰：若 <lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R015" n="0464b11"/>约结集，于<name role="" type="person">铁围山</name>，则同文殊；例如荜茇窟中，则同迦 <lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R015" n="0464b12"/>葉等也。然皆阿难陞座，擧六成就等，故我字唯是阿 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0006a" n="0006a"/> <lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R015" n="0464b13"/>难自称。今诸经虽大、小等殊，权、实之异，不妨皆阿难 <lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R015" n="0464b14"/>称我闻也。故花严疏但云：我即阿难闻，谓亲自听闻。 <lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R015" n="0464b15"/>释我字，既以文殊及于阿难有二失，以正为兼失；二、 <lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R015" n="0464b16"/>文殊称我失，以唯阿难称我闻故。故不应用文殊释 <lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R015" n="0464b17"/>此我字。疏既云我即文殊及阿难海五蕴假者，又次 <lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R015" n="0464b18"/>征云：云何称我？释云：我有四种等。评曰：若上不出五 <lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R015" n="0465a01"/>蕴假者之称，次可征云：云何称我？既先释所以，而却 <lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R015" n="0465a02"/>征之，似重繁也。故花严疏云：我即阿难闻，谓亲自听 <lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R015" n="0465a03"/>闻；云何称我，即诸蕴假者。故知五蕴假者是释所以， <lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R015" n="0465a04"/>不应更征。今观疏意，在征成四我，释以後二。然亦不 <lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R015" n="0465a05"/>合先出所以，应可我即阿难海，云何称我，即五蕴假 <lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R015" n="0465a06"/>者。然我有四种等，则先略出所以，後廣明所以也。亦 <lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R015" n="0465a07"/>可除去<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006001" n="0006001"/>去何称我四字，便云：然我有四种，智者善思 <lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R015" n="0465a08"/>念之。</p> <lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R015" n="0465a09"/><p xml:id="pX10p0006a1501">疏：时者，随世假立，乃至恒河等，科云出体。然據出体， <lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R015" n="0465a10"/>只科得初六字，从<persName>如来</persName>说经下，皆非出体。故大疏连 <lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R015" n="0465a11"/>于前文，拣异馀时，其出体自在约实之後说。今原修 <lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R015" n="0465a12"/>略疏时，疏主意谓出体约相，不合在约实之後，故移 <lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R015" n="0465a13"/>之在前，应合在通方之後。但是笔误书之于正释一 <lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R015" n="0465a14"/>时之中，隔断正释幷引之文尔。亦恐後人传写，误书 <lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R015" n="0465a15"/>于此，致使以抄从疏，亦牒文在第二科也。故抄中释 <lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R015" n="0465a16"/>下科又字云：是连前释一时義之文势也。以此定之， <lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R015" n="0465a17"/>决知从<persName>如来</persName>说经等，是前正释一时之文尔，出体须 <lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R015" n="0465a18"/>在通妨之後。</p> <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0006b" n="0006b"/> <lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R015" n="0465b01"/><p xml:id="pX10p0006b0101">抄于引净土下九经中，节节注配今经。然今经初明 <lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R015" n="0465b02"/>入定，即神通大光明藏三昧。从一切<persName>如来</persName>光严至不 <lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R015" n="0465b03"/>二随顺，是凡圣同源，義当法性之土。从于不二境现 <lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R015" n="0465b04"/>诸净土，方是受用土。然经幷不出相，但云诸<persName>佛</persName>净土 <lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R015" n="0465b05"/>尔。今所引九经，皆是受用之相，正如<persName>佛</persName>地经十八圆 <lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R015" n="0465b06"/>满尔。不应将今经法性土同源之相以注诸经。设小 <lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R015" n="0465b07"/>有相同，亦不必注配。故大抄但略引而不配之，但以 <lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R015" n="0465b08"/>此证净土所说，以祛疑情尔。此应後人妄加，或修略 <lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R015" n="0465b09"/>抄弟子添入尔。况于中有不全是智境纯净之土，亦 <lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R015" n="0465b10"/>有即染为净识智融通之土。次下引辨。</p> <lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R015" n="0465b11"/><p xml:id="pX10p0006b1101">疏：第五、列心印经，大、小二抄皆不引。大疏乃云：诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R015" n="0465b12"/>心印经云：<persName>如来</persName>境界，众宝道场。此亦二钞忘失入。然 <lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R015" n="0465b13"/>既于廣钞外更引馀经廣文，加之注配此二经土，大 <lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R015" n="0465b14"/>疏抄却又不引之，足见後人妄加注配尔。第六、列兴 <lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R015" n="0465b15"/>显经，小抄失引。大抄云：<persName>佛</persName>说<persName>如来</persName>兴显经：第一、闻如 <lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R015" n="0465b16"/>是：一时，<persName>佛</persName>遊于<persName>如来</persName>建立之土，号显法身，深奥悦豫， <lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R015" n="0465b17"/>普见枰阁，为大严净显耀威宫琉璃之藏，<persName>如来</persName>所行。 <lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R015" n="0465b18"/>评曰：據贤首花严传云：<persName>如来</persName>兴显经四卷，是性起品、 <lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R015" n="0466a01"/>无量颂偈。乃将十忍品後遍之，亦不题次。元康二年， <lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R015" n="0466a02"/><name role="" type="person">竺法护</name>译。此经既是花严支流，不合列于纯净土中， <lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R015" n="0466a03"/>合在识智融通中，以重会<name role="" type="person">普光明殿</name>说故。此经亦云： <lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R015" n="0466a04"/>普见枰阁，为大严净显耀威宫琉璃之藏。即普光明 <lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R015" n="0466a05"/>殿也。</p> <lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R015" n="0466a06"/><p xml:id="pX10p0006b2401">第八、列进力入印法门。经云：<persName>婆伽婆</persName>！住<persName>如来</persName>住持境 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0006c" n="0006c"/> <lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R015" n="0466a07"/>界之处，去寂灭道场不远，普光法殿，福德善根所成 <lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R015" n="0466a08"/>之处<note place="inline">云云</note>等，普遍无可嫌处<note place="inline">云云</note>，金刚坚固所成之 <lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R015" n="0466a09"/>处<note place="inline">云云</note>。评曰：此经亦花严支流经，是识智融通，即染 <lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R015" n="0466a10"/>净融处，非纯净之类也。大周目录云：信力入印法门 <lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R015" n="0466a11"/>经五卷，元魏正始沙门昙摩支流于洛阳译。是花严 <lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R015" n="0466a12"/>经内出。然今经云：住<persName>如来</persName>住持境界之处，此非目净 <lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R015" n="0466a13"/>土，乃目普光殿尔。意云：住<persName>如来</persName>住持境界之处，是普 <lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R015" n="0466a14"/>光法殿。故此指云：寂灭道场不远，普光法殿等也。既 <lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R015" n="0466a15"/>寂灭道场，即菩提场也。普光法殿，即普光殿。此二皆 <lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R015" n="0466a16"/>标人间之处，何直目为净土？从善根所成平等之处 <lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R015" n="0466a17"/>下，方是即染为净，同<name role="" type="person">摩竭陀国</name>金刚所成也。故下抄 <lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R015" n="0466a18"/>云：花严标秽境中人天七处：初、<name role="" type="person">摩竭国</name><note place="inline">即此齐灭道场</note>，二、普 <lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R015" n="0466b01"/>光殿等。然此经名義昭然，何误以为纯净之土耶？今 <lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R015" n="0466b02"/>抄又误以信字书作进字，详之。</p> <lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R015" n="0466b03"/><p xml:id="pX10p0006c1501">引<persName>佛</persName>地经云：渺然难测。论牒云：其量难测。又云：<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R015" n="0466b04"/>所睹。此笔误，正云<persName>如来</persName>所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006002" n="0006002"/>睹，此即主圆满也。</p> <lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R015" n="0466b05"/><p xml:id="pX10p0006c1701">抄云：大钞中更列四本在净土说，经兼圆觉都十五 <lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R015" n="0466b06"/>本等。然大钞同今列十本，竟云有本经亦在净土说， <lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R015" n="0466b07"/>亦在别卷中，故知今抄亦失对会也。然大抄却列文 <lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R015" n="0466b08"/>殊宝藏陀罗尼经在净居天说，又大集部中有一品 <lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R015" n="0466b09"/>在欲色二界中间说，恐因此误指也。</p> <lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R015" n="0466b10"/><p xml:id="pX10p0006c2201">抄引等目菩萨所问三昧经，谓之双标净秽者，经云： <lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R015" n="0466b11"/>闻如是：一时<persName>世尊</persName>遊于摩羯境界法静道场，初始成 <lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R015" n="0466b12"/><persName>佛</persName>，光辉明耀，宣真谛藏，演<persName>如来</persName>慧，畅三世要，布无罣 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0007a" n="0007a"/> <lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R015" n="0466b13"/>碍道宝之定。<persName>佛</persName>时以此普智无极，确然正受。其定恬 <lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R015" n="0466b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>恬，忽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>于形像，亦无中外，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007003" n="0007003"/>却无见闻。所居正受，乃大旷 <lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R015" n="0466b15"/>荡，汪洋无极，难遇难闻，亿世之过。时此<persName>佛</persName>定无量，无 <lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R015" n="0466b16"/>不炳彻。抄至主以至法静道场，约随识所见净土相 <lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R015" n="0466b17"/>也。评曰：據此经有三节：初遊摩羯至光辉明耀，是标 <lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R015" n="0466b18"/><persName>佛</persName>初成相；从宣真谛藏三句，是说法相；从布无罣碍 <lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R015" n="0467a01"/>下，明入定相。于中皆歎定勝能，幷不见说净土之相。 <lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R015" n="0467a02"/>对文可知。况花严、大疏、诸家目录、花严传等，皆云是 <lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R015" n="0467a03"/>十定品别行。故十定品亦云：尔时<persName>世尊</persName>在摩羯提国 <lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R015" n="0467a04"/>阿兰若法菩提场中始成正觉，于<name role="" type="person">普光明殿</name>入刹那 <lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R015" n="0467a05"/>际诸<persName>佛</persName>三昧，现<persName>如来</persName>身，淸净无碍，无所依止，无有攀 <lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R015" n="0467a06"/>缘，住奢摩他，最极寂静，具大威德，无所染著。故其文 <lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R015" n="0467a07"/>多同。于中光辉明耀即普光明義，而等目菩萨即普 <lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R015" n="0467a08"/>眼也。故十地品是普请问，故知非是双标净、秽、定相 <lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R015" n="0467a09"/>之经也。从初始得<persName>佛</persName>下，又非净土之相，何此作配释 <lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R015" n="0467a10"/>耶？抄指天台四土，如玄谈第三门中廣释。要具说者， <lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R015" n="0467a11"/>即再检评曰：若大抄第三门全录演義抄说之，而略 <lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R015" n="0467a12"/>抄既削，但指法花馀国，云天台依智论所立四种国 <lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R015" n="0467a13"/>土中方便有馀土也，却是第二抄释序。故<persName>如来</persName>入寂 <lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R015" n="0467a14"/>光土中略依演義指配四土，亦不廣释，如大钞于第 <lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R015" n="0467a15"/>三门亦不廣释，全同第二抄尔。今只合指云如第二 <lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R015" n="0467a16"/>释序入寂光土处说。疏以三昧、正受谓之唐、梵双彰， <lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R015" n="0467a17"/>而林间录引楞伽证云：三昧及正受，明非翻三昧为 <lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R015" n="0467a18"/>正受也。故淸凉正翻为等，持平等心趣一境故；義翻 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0007b" n="0007b"/> <lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R015" n="0467b01"/>为定，以心一境，性、義相近故。所以十地论第十二云： <lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R015" n="0467b02"/>是菩萨皆悉入此一切三昧，善知三昧方便乃至三 <lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R015" n="0467b03"/>昧所作正受。以此证之，决知非唐、梵双翻，乃三昧所 <lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R015" n="0467b04"/>作之用耳。</p> <lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R015" n="0467b05"/><p xml:id="pX10p0007b0501">抄严之方便下，註云：二本钞不同。一云：皆由<persName>佛</persName>应统 <lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R015" n="0467b06"/>之，故云此明土之净、秽也。评曰：此二皆後人妄意加 <lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R015" n="0467b07"/>减，虽皆大疏抄意，而皆未稳。以大疏意约世界成就 <lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R015" n="0467b08"/>品起，具因缘有十。十中，前三通净、秽，次四唯净，後三 <lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R015" n="0467b09"/>融通。故疏云：若经本起，皆<persName>如来</persName>神力故，法性如是故， <lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R015" n="0467b10"/>众生行业故<note place="inline">此三是世界成就品初三因也</note>，故通净、秽。然随宜摄物， <lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R015" n="0467b11"/><persName>佛</persName>应统之，故皆称<persName>佛</persName>土。若就行致，唯净非秽。一师取 <lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R015" n="0467b12"/>通难云：意註云：由<persName>佛</persName>应统之，故此出净、秽也，得名<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R015" n="0467b13"/>土之所以也。一师取初三因通于净、秽，故註云：此明 <lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R015" n="0467b14"/>土之净、秽也。今谓初师是通秽土，得称<persName>佛</persName>土所以，非 <lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R015" n="0467b15"/>是方便正意，故不合此注也。次师但云此明土之净、 <lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R015" n="0467b16"/>秽者，应註云：若神力等，则通净、秽；若就行致，唯净等。 <lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R015" n="0467b17"/>以淸凉、圭山同引生公云：行致净土，非造之也。今云： <lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R015" n="0467b18"/>若就行，则唯净；不若改，则为致。</p> <lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R015" n="0468a01"/><p xml:id="pX10p0007b1901">抄引唯识云：而属<persName>佛</persName>法，性相异故。註云：慈恩释云：乃 <lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R015" n="0468a02"/>至此公意云：属<persName>佛</persName>是相，为法是性等。评曰：此所注错 <lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R015" n="0468a03"/>乱，皆後之过。初从<persName>佛</persName>法性属<persName>佛</persName>至故云尔也，皆是淸 <lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R015" n="0468a04"/>凉大疏幷圆觉大疏，正依性宗释论，即非慈恩释也。 <lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R015" n="0468a05"/>只如指属<persName>佛</persName>是相，属法是性，岂是上性随相義耶？文 <lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R015" n="0468a06"/>理尙不知，决非圭山本注。况慈恩疏正云：<persName>佛</persName>是相義， <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0007c" n="0007c"/> <lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R015" n="0468a07"/>谓为功德法所依止故，众德聚義故，二身自体故，是 <lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R015" n="0468a08"/>法性義；功德自性故，能持自体故，诸法自性故，体为 <lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R015" n="0468a09"/>土義，相为身義。淸凉断云：此公意云：属<persName>佛</persName>是相，属法 <lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R015" n="0468a10"/>是性。直语所依名土，故云体为土義；以能依亦名所 <lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R015" n="0468a11"/>依为法性身，故云相義为身。今疏小异，谓<persName>佛</persName>有觉義， <lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R015" n="0468a12"/>故云属<persName>佛</persName>；土无觉義，但持自性，故名为法。性随相异 <lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R015" n="0468a13"/>者，身上约相，别有二差，随所依性则无差，则今无差 <lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R015" n="0468a14"/>之法随有差之相，故云性随相异也。智者但详祖文， <lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R015" n="0468a15"/>宜用改之，但除慈恩释云四字，幷此下二十字。初标 <lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R015" n="0468a16"/>云：花严疏云：故云尔也下，应云演義释之。</p> <lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R015" n="0468a17"/><p xml:id="pX10p0007c1101">抄：然随事相，其量无边。下註云：三身三土，事既无边， <lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R015" n="0468a18"/>相之与性，岂有边耶？评曰：相之与性，此句亦误。大钞 <lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R015" n="0468b01"/>正云：与相为性，岂有边耶？</p> <lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R015" n="0468b02"/><p xml:id="pX10p0007c1401">抄开三为四，義如上。疏：大抄统为二者<note place="inline">云云</note>。评曰：应 <lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R015" n="0468b03"/>云：开三为四，義如上说。即上引唯识开二，更用为二。 <lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R015" n="0468b04"/>地多大</p> <lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R015" n="0468b05"/><p xml:id="pX10p0007c1701">抄二字误写说为疏字。评曰：此卷大错误，修略抄中， <lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R015" n="0468b06"/>决非抄主自修，乃门弟子手段尔。</p> <lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R015" n="0468b07"/><p xml:id="pX10p0007c1901">抄解名第二。<name role="" type="person">妙吉祥</name>云三圣观说者，表能起行愿之 <lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R015" n="0468b08"/>解。次下即释经三名竟，方隔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007004" n="0007004"/>南行半抄，文复如上云 <lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R015" n="0468b09"/>三圣观说等，但加故今云<name role="" type="person">妙吉祥</name>，是即解之行尔。评 <lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R015" n="0468b10"/>曰：此亦弟子手段也。意欲于前正释<name role="" type="person">妙吉祥</name>处加云， <lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R015" n="0468b11"/>故今云<name role="" type="person">妙吉祥</name>，是即解之行，误加于後段也。故大抄 <lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R015" n="0468b12"/>只有前段，岂有于五行抄中两处文稠叠耶？又匆于 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0008a" n="0008a"/> <lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R015" n="0468b13"/>结释三義後，何须重释<name role="" type="person">妙吉祥</name>？还指下释也。何不于 <lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R015" n="0468b14"/>前加此数字，免至重烦，又免文義孤起，思之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R015" n="0468b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第六卷 辨疑十三处</cb:mulu><head>第六卷 十三处</head> <lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R015" n="0468b16"/><p xml:id="pX10p0008a0401">抄云：疏三身等者下。三观门後，疏中具释，可检而用 <lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R015" n="0468b17"/>之。评曰：此在威德章後，大疏有之。今疏抄略去今古， <lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R015" n="0468b18"/>引释不然，後应存之。疏且默斯要。抄解一向作久默 <lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R015" n="0469a01"/>释。评曰：以大疏原是久字，今小疏改作且字，疏改亦 <lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R015" n="0469a02"/>宜改抄猎。然全录大钞，亦少思尔。</p> <lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R015" n="0469a03"/><p xml:id="pX10p0008a0901">疏释真如云：圆觉自性本无伪妄，变易即是真如。评 <lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R015" n="0469a04"/>曰：據大疏无此十四字，此中加也。抄谓以经意宣指。 <lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R015" n="0469a05"/>若尔，此合为一科，以谓真下方是略释，对下细释尔。 <lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R015" n="0469a06"/>若连此，皆科在略释中。下细释中不应拣云：但谓真 <lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R015" n="0469a07"/>实未出心体，何约圆觉自性说耳？又若连于略释科 <lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R015" n="0469a08"/>中，则略释中标云伪妄，牒谓虚妄下细释。既拣伪妄 <lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R015" n="0469a09"/>義，则虚妄一義尔。则三处文各不相管。</p> <lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R015" n="0469a10"/><p xml:id="pX10p0008a1601">抄依起信以一心为体，此段论玄谈第四门以释，然 <lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R015" n="0469a11"/>亦在大疏抄，今抄亦削，此应释之。</p> <lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R015" n="0469a12"/><p xml:id="pX10p0008a1801">迷东<note place="inline">东即是真</note>为西<note place="inline">西即妄也，此是执妄，妄即是他</note>也<note place="inline">从此<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a1801" n="0008a1801"/><anchor xml:id="beg0008a1801" n="0008a1801"/>已<anchor xml:id="end0008a1801"/>下，初讲者不须用之</note>。评 <lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R015" n="0469a13"/>曰：也字合连西字，两段注连之。又疑注本云妄即实 <lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R015" n="0469a14"/>也，其也字皆注语，但写大书，也字却稍长，致後便将 <lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R015" n="0469a15"/>也字为粗书，隔于後注也。</p> <lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R015" n="0469a16"/><p xml:id="pX10p0008a2201">科示相中，释文三：初、分科；二、显意；三、正释。然第二、显 <lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R015" n="0469a17"/>意，今于案定其非下，分之，不应与分科正释排头分 <lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R015" n="0469a18"/>之，以是唯显案定其非之意尔。应于案定下，分二：初、 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0008b" n="0008b"/> <lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R015" n="0469b01"/>显意；二、释文。故二正释中，亦初、叙意；二、正释。与此文 <lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R015" n="0469b02"/>势全同，何一为总，二为别耶？</p> <lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R015" n="0469b03"/><p xml:id="pX10p0008b0301">抄十障、十如者，如常所释，後亦有之。评曰：亦大抄有， <lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R015" n="0469b04"/>此後即无。抄八万尘劳、十二因缘，至下当释。评曰：尘 <lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R015" n="0469b05"/>劳在普眼章中释。其十二因缘，大疏抄唐弥勒章释， <lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R015" n="0469b06"/>今小抄幷无处释。抄云何自心染？依自心有九种喩， <lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R015" n="0469b07"/>谓萎、华等。注如疏所配。评曰：今疏但列名，幷不注配， <lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R015" n="0469b08"/>而大疏一一注配之。今疏既略，此抄应改。又如次下， <lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R015" n="0469b09"/>一一牒疏，亦全牒大疏尔。據此，于略疏亦全注配。</p> <lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R015" n="0469b10"/><p xml:id="pX10p0008b1001">喩说一味法中，抄云：细者，所谓诸菩萨摩诃萨演说 <lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R015" n="0469b11"/>甚深秘密法藏等。评曰：应云所为。故大抄论云：为诸 <lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R015" n="0469b12"/>菩萨演说等。由此约<persName>佛</persName>为诸菩萨说一味法，不应用 <lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R015" n="0469b13"/>此谓字。思之。</p> <lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R015" n="0469b14"/><p xml:id="pX10p0008b1401">抄知诸众生有下，注<persName>佛</persName>性中，引地论云宅宝，亦云譬 <lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R015" n="0469b15"/>如彼地种种珍宝藏也。评曰：此应是次贫家宝藏中 <lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R015" n="0469b16"/>注，误註于此。以此中说全不变喩真如不变，何忽注 <lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R015" n="0469b17"/>辨地中宝藏耶？又破粗书之逗，又令此一註文明善 <lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R015" n="0469b18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>遊眼，显上依淸净智知众生淸净身，因前误注之隔， <lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R015" n="0470a01"/>其義不显。思之！</p><p xml:id="pX10p0008b1907" cb:place="inline">注：<persName>如来</persName>藏身中云：本觉理量等，<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R015" n="0470a02"/>名大。據演義释云：本觉现量者，本觉即是所证本性， <lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R015" n="0470a03"/>唯真现量方能证，故与<persName>佛</persName>等。依此合云现量，今误作 <lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R015" n="0470a04"/>理量也。以理即如理，智量即如量，智如量即始觉，義 <lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R015" n="0470a05"/>疏非也。</p> <lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R015" n="0470a06"/><p xml:id="pX10p0008b2401">疏：或谓钝褈说，或谓後来之徒，或谓增明前说。今據 <pb ed="X" xml:id="X10.0249.0008c" n="0008c"/> <lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R015" n="0470a07"/>大疏云：一、少字摄多義故，二、诸赞歎者以偈故，三、钝 <lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R015" n="0470a08"/>根褈说故，四、为後来之徒故，五、随意乐故，六、易受持 <lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R015" n="0470a09"/>故，七、增明前说故，八、长行未说故。于八中正唯三、七， <lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R015" n="0470a10"/>義兼一、五、六，全非二、四、八。大抄今非第四、六。净土法 <lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R015" n="0470a11"/>众同住<persName>如来</persName>平等法会，无後来之徒故。然今抄文但 <lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R015" n="0470a12"/>牒释二義，以此证之。今疏传写之误，多为後之徒一 <lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R015" n="0470a13"/>句，详之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R015" n="0470a14"/> <lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R015" n="0470a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>圆觉钞辨疑误卷上</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0001a0601" to="#end0001a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">卷</lem><rdg wit="#wit.orig">第</rdg></app> <app from="#beg0002c2201" to="#end0002c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003a0101" to="#end0003a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b0601" to="#end0003b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b0602" to="#end0003b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b0603" to="#end0003b0603"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b0701" to="#end0003b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b0801" to="#end0003b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b0901" to="#end0003b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0003b1001" to="#end0003b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1101" to="#end0005c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008a1801" to="#end0008a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0002001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">＊赡疑胆（赡ハ本文ニ瞻トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0002002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002002">但疑俱</note> <note n="0002003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002003 #note_star_1">後钞作从次同</note> <note n="0002004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002004">改疑段</note> <note n="0003001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003001">径疑经</note> <note n="0003002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003002">今钞作令</note> <note n="0003003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003003">绝疑剩字</note> <note n="0003004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003004">片疑斥</note> <note n="0004001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004001">手疑乎</note> <note n="0004002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004002">科疑料</note> <note n="0004003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004003">称下疑脱性</note> <note n="0006001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006001">去疑云</note> <note n="0006002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006002">睹疑都</note> <note n="0007001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">恬疑怕</note> <note n="0007002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">于疑无</note> <note n="0007003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007003">却疑静</note> <note n="0007004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007004">南疑两</note> <note n="0008001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">遊疑逝</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0001a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a0601">卷【CB】，第【卍续】</note> <note n="0002c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b0603" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b0603">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0003b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0008a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>